🛡️ Specifieke NEDERLANDSTALIGE AFM-termen (Toezicht & Financiële Markten)

De AFM houdt toezicht op het gedrag van de financiële markten en beschermt de consument.
Hun jargon leunt sterk op zorgplicht, transparantie en risicobeheersing.

Nederlandse term	Engelse vertaling
Zorgplicht De wettelijke plicht van financiële instellingen (zoals banken en verzekeraars) om de belangen van hun klanten centraal te stellen en hen te beschermen tegen onverantwoorde risico’s.	Duty of Care The legal obligation of financial institutions (such as banks and insurers) to prioritize the interests of their clients and protect them from irresponsible risks.
Provisieverbod De wettelijke regel die sinds 2013 verbiedt dat financieel adviseurs een vergoeding (provisie) ontvangen van productaanbieders voor het afsluiten van bijvoorbeeld een hypotheek of levensverzekering.	Commission Ban The legal rule that, since 2013, prohibits financial advisors from receiving remuneration (commission) from product providers for concluding, for example, a mortgage or life insurance.
Klantbelang Centraal (KBC) Het toetsingskader waarmee de AFM controleert of de cultuur en processen binnen een financiële instelling daadwerkelijk gericht zijn op het belang van de consument.	Customer Interest First (CIF) The assessment framework used by the AFM to check whether the culture and processes within a financial institution are genuinely focused on the interests of the consumer.
Informatieverstrekking De regels rondom wat een financiële partij verplicht moet delen met een klant (zoals de Essentiële Beleggersinformatie of de Financiële Bijsluiter).	Information Disclosure The rules regarding what a financial party is required to share with a client (such as the Key Investor Information Document or the Financial Annex).
Leennormen / Wft-normen De wettelijke maxima en regels (vastgelegd in de Wet op het financieel toezicht) voor hoeveel een consument verantwoord mag lenen op basis van het inkomen (bijv. voor een hypotheek).	Lending Standards / Financial Supervision Act (FSA) Standards The legal maximums and rules (laid down in the Financial Supervision Act) for how much a consumer may responsibly borrow based on income (e.g., for a mortgage).
Gedragstoetsing / Fit & Proper test Het onderzoek naar de betrouwbaarheid en geschiktheid van bestuurders en commissarissen in de financiële sector voordat zij mogen aantreden.	Behavioral Assessment / Fit & Proper Test The investigation into the reliability and suitability of directors and supervisors in the financial sector before they are allowed to take office.
Marktmisbruik Verzamelnaam voor verboden activiteiten op de beurs, zoals handelen met voorwetenschap (insider trading) of marktmanipulatie.	Market Abuse Collective term for prohibited activities on the stock exchange, such as insider trading or market manipulation.
Flitskapitaal / High-Frequency Trading (HFT) Hoewel een internationale term, gebruikt de AFM dit specifiek in rapportages over de Amsterdamse beurs (Euronext) om toezicht op computergestuurde, ultrasnelle handel aan te duiden.	Flash Capital / High-Frequency Trading (HFT) Although an international term, the AFM uses it specifically in reports on the Amsterdam stock exchange (Euronext) to refer to supervision of computer-driven, ultra-fast trading.

📚 Financiële en Economische Termen & Vertalingen

🏛️ Monetair Beleid & Centrale Banken

Dit zijn de termen die de basis vormen voor analyses van de Europese Centrale Bank (ECB) en De Nederlandsche Bank (DNB).

Nederlandse term	Engelse vertaling
Monetaire transmissie Het proces waarmee beleidsrentewijzigingen van de centrale bank de reële economie (zoals inflatie en groei) beïnvloeden.	Monetary Transmission The process by which changes in the central bank’s policy rates affect the real economy (such as inflation and growth).
Quantitative Easing (QE) Kwantitatieve verruiming; het grootschalig opkopen van obligaties door centrale banken om extra geld in de economie te pompen.	Quantitative Easing (QE) Quantitative easing; the large-scale purchase of bonds by central banks to inject additional money into the economy.
Quantitative Tightening (QT) Kwantitatieve verkrapping; het tegenovergestelde van QE, waarbij de centrale bank haar balans verkort.	Quantitative Tightening (QT) Quantitative tightening; the opposite of QE, where the central bank reduces its balance sheet.
Rentemarge Het verschil tussen de rente die banken ontvangen op leningen en de rente die zij betalen op deposito’s.	Interest Margin The difference between the interest rate banks receive on loans and the interest they pay on deposits.
Depositofaciliteit De rente die banken ontvangen (of betalen) als ze overtollige liquiditeiten tijdelijk stallen bij de centrale bank.	Deposit Facility The interest rate banks receive (or pay) when they temporarily deposit excess liquidity with the central bank.

📊 Financiële Markten & Beleggingen

Woorden die dagelijks vallen bij de analyse van aandelen, obligaties en risicobeheer.

Nederlandse term	Engelse vertaling
Yield curve De rentecurve; een grafiek die de effectieve rente (yield) laat zien voor obligaties met verschillende looptijden. Een ‘inverse’ curve voorspelt vaak een recessie.	Yield Curve The yield curve; a graph showing the effective interest rate (yield) for bonds with different maturities. An ‘inverted’ curve often predicts a recession.
Assetallocatie De verdeling van een beleggingsportefeuille over verschillende vermogensklassen (zoals aandelen, obligaties, vastgoed en cash).	Asset Allocation The distribution of an investment portfolio across different asset classes (such as stocks, bonds, real estate, and cash).
Arbitrage Het gelijktijdig kopen en verkopen van hetzelfde financiële instrument op verschillende markten om te profiteren van prijsverschillen zonder risico.	Arbitrage The simultaneous buying and selling of the same financial instrument on different markets to profit from price differences without risk.
Marktefficiëntie (EMH) De hypothese dat alle beschikbare informatie direct en volledig is verwerkt in de koersen van effecten.	Market Efficiency (EMH) The hypothesis that all available information is directly and fully reflected in the prices of securities.
Hedging Het afdekken van financiële risico’s (zoals valuta- of renterisico) met behulp van derivaten zoals opties en futures.	Hedging Protecting against financial risks (such as currency or interest rate risk) using derivatives like options and futures.
Volatiliteit De mate van beweeglijkheid van een beurskoers binnen een bepaalde periode (vaak gemeten via de VIX of de standaarddeviatie).	Volatility The degree of fluctuation in a stock price within a certain period (often measured via the VIX or standard deviation).

📈 Macro-economie & Conjunctuur

Termen die gebruikt worden om de algehele staat van de Nederlandse en Europese economie te duiden.

Nederlandse term	Engelse vertaling
Reëel vs. Nominaal BBP Het Bruto Binnenlands Product gecorrigeerd voor inflatie (reëel) versus de waarde in huidige marktprijzen (nominaal).	Real vs. Nominal GDP Gross Domestic Product adjusted for inflation (real) versus the value at current market prices (nominal).
Stagflatie Een economische situatie waarin sprake is van hoge inflatie, trage economische groei én een hoge werkloosheid.	Stagflation An economic situation characterized by high inflation, slow economic growth, and high unemployment.
Output gap Het verschil tussen de werkelijke productie van een economie en de potentiële productie bij volledige bezetting van kapitaal en arbeid.	Output Gap The difference between the actual output of an economy and its potential output at full capacity utilization of capital and labor.
Fiscale consolidatie Overheidsbeleid dat gericht is op het verminderen van overheidstekorten en de opbouw van staatsschuld.	Fiscal Consolidation Government policy aimed at reducing budget deficits and the accumulation of national debt.

💼 Bedrijfsfinanciering & Corporate Finance

Termen die te maken hebben met de waardering en financiering van ondernemingen.

Nederlandse term	Engelse vertaling
WACC (Weighted Average Cost of Capital) De gewogen gemiddelde kosten van het vermogen (zowel eigen als vreemd vermogen) die een bedrijf gebruikt om investeringen te financieren.	WACC (Weighted Average Cost of Capital) The weighted average cost of capital (both equity and debt) that a company uses to finance investments.
Capital structure De vermogensstructuur; de verhouding tussen eigen vermogen (equity) en vreemd vermogen (debt) op de balans.	Capital Structure The capital structure; the ratio between equity and debt on the balance sheet.
Hefboomeffect (Leverage) Het gebruik van geleend geld om het potentiële rendement (en risico) op een investering te vergroten.	Leverage The use of borrowed money to increase the potential return (and risk) on an investment.
EBITDA Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization. Een veelgebruikte maatstaf voor de operationele kasstroom van een bedrijf.	EBITDA Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization. A commonly used measure of a company’s operational cash flow.

⚠️ Risicobeheer & Toezicht

Sinds de financiële crises zijn deze begrippen onmisbaar geworden in de Nederlandse bancaire sector.

Nederlandse term	Engelse vertaling
Systeemrisico Het risico dat het falen van één financiële instelling (of sector) een kettingreactie veroorzaakt die het hele financiële systeem laat instorten.	Systemic Risk The risk that the failure of one financial institution (or sector) triggers a chain reaction that causes the entire financial system to collapse.
Kapitaalratio’s (Basel III / IV) Normen die bepalen hoeveel buffervermogen (zoals de Tier 1-ratio) banken moeten aanhouden ten opzichte van hun risicodragende bezittingen.	Capital Ratios (Basel III / IV) Standards that determine how much buffer capital (such as the Tier 1 ratio) banks must maintain relative to their risk-weighted assets.
Liquide buffers Direct opeisbaar geld of activa die zeer snel en zonder groot waardeverlies in cash kunnen worden omgezet om aan kortetermijnverplichtingen te voldoen.	Liquid Buffers Immediately available funds or assets that can be quickly and without significant loss converted into cash to meet short-term obligations.
Moral hazard Moreel wangedrag; de neiging om grotere risico’s te nemen wanneer de negatieve gevolgen daarvan door een andere partij (bijvoorbeeld de overheid of belastingbetaler) worden gedragen.	Moral Hazard Moral hazard; the tendency to take greater risks when the negative consequences are borne by another party (e.g., the government or taxpayer).

🏛️ Specifieke CPB-termen (Macro-economie & Beleid)

Het CPB richt zich op economische ramingen, overheidsbegrotingen en de arbeidsmarkt. Veel termen hebben te maken met de Miljoenennota en politieke keuzes.

Nederlandse term	Engelse vertaling
Koopkrachtplaatje De verwachte verandering in het besteedbaar inkomen voor verschillende groepen huishoudens (zoals werkenden, gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden).	Purchasing Power Overview The expected change in disposable income for different household groups (such as workers, retirees, and welfare recipients).
Draagkracht De mate waarin de financiële situatie van een burger of bedrijf het toelaat om belasting of andere collectieve lasten te betalen.	Taxpaying Capacity The extent to which the financial situation of a citizen or company allows them to pay taxes or other collective charges.
EMU-saldo Het begrotingstekort of -overschot van de totale overheid (rijksoverheid, gemeenten en sociale fondsen) berekend volgens de Europese (Europese Monetaire Unie) richtlijnen.	EMU Balance The budget deficit or surplus of the entire government (national government, municipalities, and social funds) calculated according to European (European Monetary Union) guidelines.
Structureel begrotingssaldo Het overheidssaldo gecorrigeerd voor de stand van de conjunctuur (hoog- of laagconjunctuur) en eenmalige incidentele posten.	Structural Budget Balance The government balance adjusted for the state of the economy (high or low economic activity) and one-off incidental items.
Sleutelglijder / Sleutelgrafiek Termen gebruikt binnen CPB-modellen voor macro-economische variabelen die de richting van de economie bepalen.	Key Slider / Key Graph Terms used in CPB models for macroeconomic variables that determine the direction of the economy.
Middellangetermijnverkenning (MLT) Een vier- of vijfjarige economische prognose die het CPB maakt, vaak gebruikt als basis voor een nieuw regeerakkoord.	Medium-Term Outlook (MLT) A four- or five-year economic forecast made by the CPB, often used as a basis for a new coalition agreement.
Macro-Economische Verkenning (MEV) De officiële economische raming die het CPB elk jaar op Prinsjesdag presenteert.	Macroeconomic Outlook (MEV) The official economic forecast that the CPB presents every year on Budget Day (Prinsjesdag).
Beleidsdoorlichting Een evaluatieonderzoek naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid van een specifiek ministerie.	Policy Evaluation An evaluation study into the effectiveness and efficiency of the policy of a specific ministry.